1.พระเวสสันดรชาดก
(ชาดกเรื่องที่ 10 ในทศชาติชาดก – บำเพ็ญทานบารมี)
บทนำ
กาลครั้งหนึ่ง พระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็น พระเวสสันดร พระโอรสแห่งพระเจ้าสัญชัย และพระนางผุสดี แห่งกรุงสีพี พระองค์ทรงมีพระชายาคือ พระนางมัทรี และมีพระโอรส-พระธิดาสองพระองค์คือ พระกัณหา และ พระชาลี
ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ พระเวสสันดรทรงมีจิตใจโอบอ้อมอารี ทรงโปรดการให้ทานเป็นชีวิตจิตใจ จนเป็นที่รักของปวงชนและเหล่าพราหมณ์
ตอนที่ 1: พระเวสสันดรบริจาคช้างเผือก
วันหนึ่ง มีพราหมณ์จากเมืองกลิงคราษฎร์มาทูลขอช้างเผือกคู่บ้านคู่เมืองของกรุงสีพี ซึ่งเป็นช้างวิเศษที่ช่วยให้บ้านเมืองอุดมสมบูรณ์ พระเวสสันดรทรงมีจิตเมตตาและอยากบำเพ็ญทานบารมีให้ถึงที่สุด จึงประทานช้างเผือกให้พราหมณ์นำกลับไป
แต่เมื่อประชาชนทราบข่าว ต่างไม่พอใจที่พระองค์บริจาคช้างคู่บ้านคู่เมือง จึงพากันร้องเรียนพระเจ้าสัญชัย พระราชาจึงทรงเห็นควรให้เนรเทศพระเวสสันดรไปอยู่ป่า
ตอนที่ 2: เสด็จออกบรรพชา
พระเวสสันดรทรงยอมรับโทษโดยไม่โกรธเคือง พระนางมัทรีพร้อมพระกัณหาและพระชาลีก็ขอติดตามไปด้วย พระเจ้าสัญชัยทรงพยายามห้าม แต่ไม่เป็นผล
ระหว่างทางชาวบ้านพากันมาถวายเครื่องเสบียง พระเวสสันดรจึงจัดมหาทานครั้งใหญ่ที่ชื่อว่า “กัณฑหาลทาน” โดยแจกจ่ายทรัพย์สินทั้งหมดแก่ผู้ยากไร้
จากนั้น พระเวสสันดรและครอบครัวเดินทางไปยังป่าหิมพานต์ พำนักอยู่ที่อาศรมเชิงเขาวงกต ทรงใช้ชีวิตอย่างสมถะ
ตอนที่ 3: พระเวสสันดรถวายลูกเป็นทาน
วันหนึ่ง พราหมณ์ชูชก ซึ่งเป็นชายชราผู้โลภมาก ได้เดินทางมาขอพระโอรส-พระธิดาของพระเวสสันดร เพื่อนำไปเป็นทาสของภรรยาตน
พระเวสสันดรทรงเห็นว่าเป็นโอกาสในการบำเพ็ญทานบารมีขั้นสูงสุด จึงถวายพระกัณหาและพระชาลีแก่พราหมณ์ชูชก แม้พระโอรสและพระธิดาจะร่ำไห้ แต่พระองค์ยังคงมั่นคงในทานบารมี
พระอินทร์ซึ่งเฝ้าดูเหตุการณ์อยู่ เกรงว่าพระนางมัทรีจะเสียใจจนเป็นอุปสรรคต่อการบำเพ็ญบารมี จึงแปลงร่างเป็นเทพยดาคุ้มครองพระนางไว้
ตอนที่ 4: พระอินทร์ทดสอบพระเวสสันดร
พระอินทร์ต้องการทดสอบพระเวสสันดร จึงแปลงร่างเป็นพราหมณ์มาทูลขอพระนางมัทรี พระเวสสันดรไม่ลังเลและพร้อมจะถวายทันที แสดงให้เห็นว่าพระองค์บำเพ็ญทานบารมีโดยไม่ยึดติด
พระอินทร์จึงเผยร่างจริงและอวยพรให้พระเวสสันดรได้กลับคืนสู่เมือง
ตอนที่ 5: การกลับคืนเมืองและจุดจบของชูชก
พราหมณ์ชูชกพาพระกัณหาและพระชาลีไปยังกรุงสีพี เมื่อพระเจ้าสัญชัยทราบความจริง จึงรับสั่งให้ทหารติดตามไปช่วยเหลือ
พราหมณ์ชูชกผู้โลภมากกินอาหารมากเกินไปจนสิ้นใจ พระเจ้าสัญชัยรับพระกัณหาและพระชาลีกลับคืนสู่อ้อมกอด
พระเวสสันดรและพระนางมัทรีจึงเสด็จกลับสู่กรุงสีพีอย่างสง่างาม พระเจ้าสัญชัยทรงสละราชสมบัติให้พระเวสสันดรขึ้นครองราชย์ และปกครองบ้านเมืองด้วยทศพิธราชธรรม
บทสรุปและคติสอนใจ
พระเวสสันดรชาดกเป็นแบบอย่างของ “ทานบารมี” ซึ่งเป็นการให้โดยไม่หวังผลตอบแทน แม้จะเป็นสิ่งที่รักมากที่สุด การให้ทานนี้ไม่ใช่เพียงการให้ทรัพย์สิน แต่เป็นการให้ด้วยหัวใจที่บริสุทธิ์
📌 ข้อคิดจากนิทานเรื่องนี้:
- ความเสียสละ: การให้โดยไม่หวังผลตอบแทนเป็นคุณธรรมสูงสุด
- ความอดทน: แม้ถูกเนรเทศ พระเวสสันดรไม่เคยท้อถอย
- ความเมตตา: แม้จะถูกชาวเมืองเข้าใจผิด พระองค์ก็ยังมีเมตตาต่อทุกคน
- ผลแห่งกรรม: ชูชกผู้โลภมากจบชีวิตลงเพราะกิเลสของตนเอง
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น